Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Wielka Nyża
Inne nazwy
Nr inwentarzowy T.D-08.26
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°51′34,88″, φ: 49°14′48,02″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu ESE
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1300
Wysokość względna [m] 290
Głębokość [m]
Przewyższenie [m] 8
Deniwelacja [m] 8
Długość [m]
w tym szacowane [m]
9
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Na lewym orograficznie zboczu Doliny Kościeliskiej, na lewym orograficznie zboczu Żeleźniaka, pod skałami Stołów.
Opis drogi dojścia do otworu
Obiekt znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Idziemy starą, niewyraźną, hawiarską ścieżką trawersującą zbocze Doliny Kościeliskiej od niebieskiego szlaku na Stoły (z poziomu około 1150 m n.p.m.) w kierunku Żeleźniaka, docieramy w okolicę Kazalnicy w Stołach. Górnym odgałęzieniem ścieżki przechodzimy przez przełączkę po zachodniej stronie Kazalnicy. Stąd idziemy w górę dużym, kamienistym żlebem na wysokość Jaskini Zawaliskowej w Stołach (T.D-08.25) i dalej, przez przełączkę pod skałką w jego południowym ograniczeniu, na stronę Żeleźniaka. Schodząc pod skałami ku SW trafiamy do otworu Wielkiej Nyży. W pasie skał położonym poniżej niej znajduje się dawna kopalnia Maturka. Dojście i zwiedzanie bez trudności.
Opis jaskini

Owalny otwór o długości 16 m i wysokości 6 m prowadzi do nyży o dnie pochylonym ku SW. Rozwinęła się ona na szczelinie międzywarstwowej 165/40° S w wapieniach dolomitycznych triasu jednostki Organów (seria wierchowa, płaszczowina Czerwonych Wierchów). Ściany są zwietrzałe, dno zasłane wantami i gruzem wapiennym z domieszką gleby. W najdalszej części widać nieco ilastego namuliska rezydualnego.

Nyża jest sucha, widna i bez przewiewu. Rozwija się w niej roślinność reprezentowana głównie przez trawy, mchy i porosty. Zauważono też występowanie pająków, ciem i much.

Historia badań
Historia eksploracji

Grota znana była od dawna. W XVIII wieku penetrowali tą okolicę poszukiwacze rudy żelaza. Zwoliński (1952) opisuje jej położenie (bez nazwy) zaznaczając, że „nie można dopatrzeć się śladów rudy ani robót górniczych i powstanie jej należy przypisać procesom krasowym”.

Historia dokumentacji

W ramach inwentaryzacji jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ, dokumentację nyży sporządziła w dniu 4.08.1979 r. I. Luty przy współpracy J. Iwanickiego. Pomiary wykonano taśmą parcianą i busolą geologiczną Meridian. Dane zaktualizowała I. Luty (2009).
Plan opracowała I. Luty

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Zwoliński, S. 1952 (opis położenia i jaskini, bez użycia nazwy); Jaskinie TPN 1993a (plan i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie