Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Przelot
Inne nazwy
Nr inwentarzowy T.D-08.11
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°52′08,33″, φ: 49°14′57,64″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu SW
Pozostałe otwory 2 i 3 - ku NNE, 1223 m n.p.m.
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1223
Wysokość względna [m] 220
Głębokość [m]
Przewyższenie [m]
Deniwelacja [m] 0
Długość [m]
w tym szacowane [m]
9
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Na prawym orograficznie zboczu Doliny Kościeliskiej, pod granią Organów.
Opis drogi dojścia do otworu
Schronisko znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Idziemy czarnym szlakiem od Lodowego Źródła w stronę północnego otworu Jaskini MroźnejT.D-08.07. Po dojściu do wyraźnej płaśni (za pierwszym skrętem szlaku w lewo), skręcamy w prawo, na nieco zarośniętą, nieznakowaną ścieżkę wiodącą przez las. Wyprowadza ona na malinisko z wykrotami, zarastające krzakami. W połowie maliniska skręcamy w niewyraźną perć trawersującą na prawo. Prowadzi ona do grani, do Okien Zbójnickich Niżnich T.D-08.09. Poszukiwane schronisko znajduje się około 30 m przed otworem tej jaskini, przy perci, przebija niewielkie żebro skalno-trawiaste. Dojście łatwe, lecz uciążliwe. Dawniejszy wariant dojścia (trawers dolną częścią maliniska i podchodzenie do otworu wzdłuż grani) jest aktualnie (2008) bardziej uciążliwy ze względu na dużą ilość zwalonych drzew. Zwiedzanie bez trudności.
Opis jaskini

Otwór południowy, o szerokości ok. 0,7 m znajduje się w skarpie ziemnej, natomiast otwory północne otwierają się w małej skałce. Większy z nich, półokrągły, o szerokości ok. 0,5 m znajduje się u podstawy skałki, mniejszy, owalny , nieco wyżej. Z północnego otworu krótki, pochyły korytarzyk doprowadza do rozwidlenia - na wprost biegnie bardzo ciasny korytarzyk wyprowadzający mniejszym z dwóch południowych otworów na powierzchnię. W prawo od rozwidlenia, przez małą salkę i szeroki na 0,6 m korytarzyk, dochodzimy do szerszego z dwóch południowych otworów.

Schronisko powstało na rozmytych szczelinach w wapieniach malmo-neokomu jednostki Organów (seria wierchowa, płaszczowina Czerwonych Wierchów). Dno w pobliżu otworów pokrywa gleba, w salce zawalisko, a w pozostałej części - gruz autochtoniczny. Na ścianach występują nacieki grzybkowe.

Światło padające z otworów oświetla całe schronisko. Schron jest suchy, roślinność zielona występuje do 1 m od północnego i mniejszego z południowych otworów. Na ścianach całego schroniska obserwuje się szarozielone porosty. W ramach inwentaryzacji jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ Teresa Bielska w dniu 6 sierpnia 1979 r. zebrała i oznaczyła następujące gatunki (oznaczenia mszaków wykonała J. Mickiewicz) :

kwiatowe – Oxalis acetosella L., Luzula maxima DC.

Paprocie – Asplenium viride Huds., Cystopteris fragilis Bernh.

Mszaki – Neckera complanata Hub., Tortella tortuosa Limpr., Brachythecium velutinum Br., Mnium orthorrynchum Br., Isothecium filescens Mnkm, Metzgeria pubescens Raddi.

W schronisku zaobserwowano pająki i ślimaki.
Historia badań
Historia eksploracji

Schronisko prawdopodobnie znane od dawna, jednak pierwszy wzmiankuje o nim Zwoliński (1954). Wójcik (1960b, 1966a) podaje szkic lokalizacji i wzmiankę o osadach.

Historia dokumentacji

W ramach inwentaryzacji jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ schronisko zostało zlokalizowane ciągiem azymutalno-taśmowym przez J. Rudnickiego (23 września 1975 r.) przy współpracy M. Burkackiego, A. Bojarczak, P. Kruka i M. Skarżewskiego, a następnie udokumentowane w dniu 10 lipca 1977 r. przez M. Burkackiego przy współpracy P. Herzyka i I. Luty. Pomiary wykonano taśmą parcianą i busolą geologiczną Meridian. Fotografie otworów wykonała I. Luty. Dane zaktualizowała I. Luty (2009).
Plan opracował M. Burkacki.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Zwoliński, S. 1954a (wzmiankuje); Wójcik, Z. 1960b (lokalizacja na szkicu, osady); Wójcik, Z. 1966a (wzmiankuje); Jaskinie TPN 1993b (plan i opis inwentarzowy); Bielska, T., Mickiewicz, J. 2000 (flora).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Mirosław Burkacki, Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie