Dane szczegółowe jaskini
Nazwa | Jaskinia pod Ostrewką |
Inne nazwy | Dziura Krwawego Nosa, Jaskinia Krwawego Nosa, Balkonowa |
Nr inwentarzowy | T.D-08.15 |
Region | Tatry |
Współrzędne WGS84 | λ: 19°52′05,98″, φ: 49°14′56,64″ |
Gmina | Kościelisko (gm. wiejska) |
Powiat | tatrzański |
Województwo | małopolskie |
Właściciel terenu | Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy |
Podstawa ochrony | |
Ekspozycja otworu | W |
Pozostałe otwory | 2 - ku W, 1212,5 m n.p.m. |
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] | 1210 |
Wysokość względna [m] | 210 |
Głębokość [m] | 2,50 |
Przewyższenie [m] | 4 |
Deniwelacja [m] | 6,50 |
Długość [m]
w tym szacowane [m]
|
15
|
Rozciągłość horyzontalna [m] | |
Położenie geograficzne | Na prawym orograficznie zboczu Doliny Kościeliskiej, w Organach. |
Opis drogi dojścia do otworu |
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Idziemy szlakiem turystycznym wiodącym od Lodowego Źródła do Jaskini Mroźnej. Na wyraźnej płaśni skręcamy z niego ku S, w nieoznakowaną lecz wyraźną ścieżkę prowadzącą do Okien Zbójnickich. W miejscu, gdzie zaczyna się malinisko, podążamy na prawo do góry, do charakterystycznej skałki w grani. Pod nią przechodzimy na zachodnią stronę grani i dalej idziemy percią pod skałami ku S, omijając około dwumetrową nyżę. Po stu kilkudziesięciu metrach, tuż pod ścieżką dostrzegamy otwór Korytarza do Naciekowej T.D-08.04, a nieco dalej, pod ścianą, najwyższy otwór Jaskini Naciekowej T.D-08.14. Stąd idziemy około 35 m na południe, pod ścianą, aż do usypiska rumoszu na półce, którą przechodzi perć. Główny otwór znajduje się nad 3-metrowym progiem (IV). Nieco wyżej, na lewo, w przewieszonej kruchej ścianie, widać otwór II. Dojście w końcowej części trudne (przydatna lina), zwiedzanie uciążliwe (ciasno).
|
Opis jaskini |
Otwór główny o kształcie odwróconej gruszki, ma około 2,5 m wysokości i około 1,3 m szerokości; otwór górny jest okrągły, o średnicy około 0,5 m. Nad progiem wejściowym wiedzie stromo do góry korytarz z wielką, długą na 3 m wantą na dnie. W jego stropie uchodzi krótka rurka prowadząca do otworu II. Po około 4 m od progu docieramy do małej komory o wymiarach 2,5x2 m. Na wprost zablokowana jest ona rumoszem, z prawej strony po odgarnięciu kamieni można przejść przez zacisk do stromej, prowadzącej do góry pochylni, zablokowanej po 5 m zawaliskiem w stropie. Z komory na prawo wstecz dochodzimy pod metrowy prożek, nad którym wznosi się kilkumetrowy, bardzo ciasny, myty ciąg, zakończony kominkiem. Omijając prożek ciasnym przełazem na prawo, można wejść z powrotem do głównego korytarza - odnoga ta uchodzi oknem w jego ścianie. Jaskinia została wymyta na szczelinach w wapieniach mezozoicznych jednostki Organów (seria wierchowa, płaszczowina Czerwonych Wierchów). Jej ściany są gładkie, we wstępnej partii zwietrzałe, głębiej pokryte naciekami grzybkowymi. W bocznym kominku widać zagłębienia wirowe. Namulisko stanowi gruz wapienny z domieszką gliny oraz duże wanty. Jaskinia jest sucha. Światło dociera na odległość około 5 m od otworów. Przewiewu nie wyczuwa się. W otworze występują nieliczne rośliny kwiatowe, głębiej, do zacisku - roślinność bezzieleniowa. Faunę reprezentują owady troglokseniczne, m. in. motyle Triphosa dubitata. |
Historia badań |
Osady opisuje Wójcik (1960b, 1966a), zaliczając tę jaskinię (pod nazwą „Balkonowa”) do VII, plioceńskiego piętra jaskiń tatrzańskich. |
Historia eksploracji |
Jaskinia była od dawna znana grotołazom zakopiańskim. Około 1934 r. S. Zwoliński wykonał jej plan przy współpracy J. Zahorskiego, którego jednak nie opublikował. Nazwę „Dziura Krwawego Nosa” nadał jaskini z powodu wypadku, jaki miał miejsce w czasie pokonywania progu do otworu. Później zakopiańczycy przekopywali zacisk i przystawili do otworu ostrewkę – według ustnych informacji E. Winiarskiego. Rudnicki (1959b) zamieścił szkicowy plan jaskini (bez pochylni za zaciskiem), używając nazwy „Pod Ostrewką”. Wójcik (1960b, 1966a) opisując osady stosuje nazwę „Balkonowa”. |
Historia dokumentacji |
W ramach inwentaryzacji jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ materiały terenowe w dniu 10 lipca 1977 r. zebrał M. Burkacki przy współpracy P. Herzyka, a następnie 7 lipca 1993 r. I. Luty przy współpracy D. Rackiego i P. Rynkowskiego. Pomiary wykonano taśmą parcianą i busolą geologiczną Meridian. Dane zaktualizowała I. Luty (2009). |
Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona | Nie |
Literatura |
Rudnicki, J. 1959c (szkicowy, niekompletny plan); Wójcik, Z. 1960b, 1966a (osady, wiek, niektóre dane morfometryczne pod nazwą „Balkonowa”); Gradziński, R. i in. 1985a (dane morfometryczne, lokalizacja na mapie); Zwoliński, S. 1993 (wzmianka o zwiedzeniu w 1934 r.); Jaskinie TPN 1993b (plan i opis inwentarzowy).
|
Materialy archiwalne |
[Siarzewski, W., Zwolińska, Z.] 1986 (brudnopis planu i przekroju pod nazwą „Krwawy Nos”).
|
Autorzy opracowania | Izabella Luty |
Redakcja | Jerzy Grodzicki |
Stan na rok | 2010 |
Grafika, zdjęcia |
![]() |