Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Okno w Zamczysku
Inne nazwy
Nr inwentarzowy T.D-08.60
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°52′07,07″, φ: 49°14′50,25″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu NNE
Pozostałe otwory 2 - ku S, 1198
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1206
Wysokość względna [m] 210
Głębokość [m] 8
Przewyższenie [m]
Deniwelacja [m] 8
Długość [m]
w tym szacowane [m]
9
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Na prawym orograficznie zboczu Doliny Kościeliskiej, w Organach, poniżej jaskiń Zamczysko Wyżnie T.D-08.59 i Niżnie T.D-08.58.
Opis drogi dojścia do otworu
Obiekt znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Z dna Doliny Kościeliskiej idziemy do góry szlakiem wyprowadzającym z południowego otworu Jaskini Mroźnej T.D-08.07, a od tego otworu nieznakowaną percią – na prawo do góry, pod skałami, omijamy otwór Jaskini Zimnej, a następnie wznosimy się w górę stromym żlebem. Mijamy odejście drogi do Jaskini Naciekowej i Szczeliny nad Zimną i tuż za żebrem skalnym skręcamy na lewo do stromego żlebu. W miejscu, gdzie zaczyna się podejście do Jaskini Trójotworowej T.D-08.17, trawersujemy zbocze na prawo percią wiodącą do Jaskini Białej. Niebawem napotykamy pod skałką szeroką, płytką Dziurawą Kolebę T.D-08.45. Dalej kilkaset metrów trawersujemy zbocze percią ku południowi, poniżej największej ściany Organów, aż do wybitnej przełączki za odgałęzieniem się ścieżki do Jaskini Białej. Stąd w dół pod skałami, następnie nieco na prawo do góry. W miejscu, gdzie skały się kończą, a perć trawersuje stromy, zalesiony stok, skręcamy z niej w lewo do góry, do wielkiego otworu Okna w Zamczysku T.D-08.60. Dojście i zwiedzanie łatwe.
Opis jaskini

Okno w Zamczysku jest bramą skalną o wysokich otworach, pomiędzy którymi skalne dno stromo opada pochyłym, 9-metrowym progiem.

Brama skalna powstała w obrębie wapieni mezozoicznych jednostki Organów (seria wierchowa, płaszczowina Czerwonych Wierchów). Prawdopodobnie jest fragmentem dawnego systemu jaskiniowego, jakby przedłużeniem korytarza Jaskini Zamczysko Wyżnie.

Ściany są zwietrzałe, dno przeważnie skaliste, miejscami pokryte glebą i rumoszem. Całe okno jest oświetlone, wilgotność i przewiew zależą od warunków atmosferycznych. W obrębie bramy skalnej rozwija się roślinność zielona i porosty. Obserwowano liczne owady.

Historia badań
Historia eksploracji

Okno było znane od dawna, rejon ten odwiedził w 1885 r. J. G. Pawlikowski. W 1934 r. zwrócił na nie uwagę S. Zwoliński, który w raz z J. Zahorskim eksplorował sąsiednie jaskinie, wtedy też cały ten kompleks krasowy nazwał Zamczyskiem. Okno nie było dotychczas wymieniane w literaturze speleologicznej jako oddzielny obiekt, jednak często wzmiankowane w nawiązaniu do obu współwystępujących tu jaskiń.

Historia dokumentacji

W ramach inwentaryzacji jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ dokumentację okna sporządziła w dniu 7 sierpnia 1993 r. I. Luty przy współpracy D. Rackiego i P. Rynkowskiego. Fotografię otworów wykonała I. Luty. Pomiary wykonano taśmą parcianą i busolą geologiczną Meridian. Dane zaktualizowała I. Luty (2009).
Plan opracowała I. Luty.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Pawlikowski J. G. 1887 (wzmiankuje); Zwoliński S. 1934 (wzmiankuje jako nowo odkryty obiekt); Kowalski K. 1953a (wymienia jako punkt orientacyjny); Zwoliński S. 1993 (opis położenia i okna); Jaskinie TPN 1993b (plan i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan i przekrój
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie