Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Szpara w Zagonnej Turni
Inne nazwy Szpara Shazzy
Nr inwentarzowy T.D-12.24
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°54′45,30″, φ: 49°14′49,66″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu N
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1640
Wysokość względna [m] 390
Głębokość [m] 15
Przewyższenie [m]
Deniwelacja [m] 15
Długość [m]
w tym szacowane [m]
20
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne W lewym orograficznie zboczu Doliny Małej Łąki, pod północno-wschodnią ścianą Zagonnej Turni.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Niebiesko znakowanym szlakiem wiodącym zboczem Skoruśniaka docieramy do Żlebu Wodniściak. Stąd idziemy do góry perciami zwierzęcymi, przez gęsty las, w kierunku Przełęczy Siwarowej, dalej ku SE. Następnie stara, niewyraźna ścieżka pod widocznym z daleka skalnym murem (droga hawiarska przez Schodki) prowadzi nas do Kobylarzowego Zachodu, którym na lewo do góry docieramy do Zagonnej Przełęczy. Stąd wchodzimy na lewo, na szczyt Zagonnej Turni (na środkową, najbardziej rozległą turnię), następnie zjeżdżamy z niego około 75 m ku N, pod ścianę, gdzie odnajdujemy otwór poszukiwanej jaskini. Dojście eksponowane, wymaga użycia sprzętu do zjazdu lub asekuracji w przypadku wspinaczki od dołu północną ścianą. Zwiedzanie nieco trudne, ciasno.
Opis jaskini

Otwór jest szczelinowy, niewielki. Wiedzie do pochylni, która po kilku metrach urywa się w pionową, mytą szczelinę ze zwężeniami. Za początkowym zwężeniem odchodzi na lewo krótka odnoga. Szczelina ku dołowi jest coraz ciaśniejsza.

Jaskinia powstała na szczelinie w wapieniach malmo-neokomu łuski Turni Rabowskiego (seria wierchowa). Ściany są częściowo myte. Namulisko tworzy rumosz wapienny, większe wanty oraz glina, a przy otworze – gleba.

Jaskinia jest wilgotna. Wyczuwa się bardzo zimny przewiew. Zimą przy otworze śnieg wytapia się. Światło sięga do kilku metrów od otworu.

Roślinność kwiatowa, paprocie, mchy porosty występują przy otworze. Faunę reprezentują owady.

Historia badań
Historia eksploracji

Otwór z wytopionym wokół śniegiem zauważył w 1994 r. A. Kurowski, wspinając się zimą na Zagonną Turnię. Przekazał on wiadomość S. Stefańskiemu (SW), który rozpoczął eksplorację w dniu 30 sierpnia 1996 r., nazywając roboczo szczelinę Szparą Shazzy. Otwór trzeba było odgrzebać z gleby i gruzu wapiennego, a nieco dalej drogę zagradzała duża wanta. S. Stefański w towarzystwie kolegów z SW (m. in. M. Francuza, B. Zalewskiego i K. Starnawskiego) prowadził kilkakrotnie prace eksploracyjne (odkopywanie przejść) w latach 1996-97. Pierwsza wzmianka o szczelinie ukazała się w biuletynie „Wiercica” (Kronika 1998).

Historia dokumentacji

Dotychczas jaskinia nie została udokumentowana. Na podstawie relacji eksploratorów opracowała i zaktualizowała dane Izabella Luty w 2009 r.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Kronika 1998 (informacja o eksploracji, długość i głębokość); Jaskinie TPN 2000 (opis inwentarzowy); Kronika – jaskinie 2008 (wzmianka o odkryciu drugiego otworu).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie