Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Nyża nad Bramką
Inne nazwy Schronisko w Żlebie I?
Nr inwentarzowy T.E-07.36
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°51′21,29″, φ: 49°14′30,53″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu NE
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1270
Wysokość względna [m] 190
Głębokość [m]
Przewyższenie [m]
Deniwelacja [m] 0
Długość [m]
w tym szacowane [m]
5,50
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne W prawym orograficznie zboczu Żlebu Żeleźniak wciętego w zachodnim stoku Doliny Kościeliskiej, pod południową ścianą Żlebu z Bramką.
Opis drogi dojścia do otworu
Obiekt znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Z Doliny Kościeliskiej skręcamy za pierwszym mostkiem powyżej Polany Pisanej na prawo i trawersujemy zbocze niewyraźną percią do dna Żlebu Żeleźniak. Dalej idziemy w górę tego żlebu około 300 m, następnie skręcamy na lewo, pod skałki widoczne w zachodnim ograniczeniu żlebu zwanego Głębowcem (jest to drugi licząc od dołu żleb, przy czym pierwszy jest mniej wyraźny, bez muru skalnego na dole). Głębowcem podchodzimy w pobliże bramy skalnej (Żeleźniakowej Bramy). Nie dochodząc do niej skręcamy na prawo (ku NW) i trawersujemy u podnóża skał do Żlebu z Bramką i dalej, na grzędę ograniczającą jego lewy orograficznie stok. Grzędą podchodzimy stromo za pierwsze zwężenie żlebu, gdzie widać wysoki, przewieszony próg skalny. Schodzimy na dno Żlebu z Bramką powyżej progu i podchodzimy do następnego zwężenia, w którym ściany żlebu są nakryte wąskim łukiem skalnym Tworzy on malowniczą bramkę, owalną w przekroju. Około 10 m za bramką, u podnóża prawej orograficznie ściany żlebu, odnajdujemy poszukiwany otwór. Dojście i zwiedzanie łatwe.
Opis jaskini

Otwór o szerokości 2 m i wysokości 0,9 m prowadzi do lekko wznoszącej się nyży o długości 4,4 m. Na początku jest ona dość obszerna, po 2,6 m następuje obniżenie stropu do 0,3 m i zwężenie do 1 m. Przed zwężeniem na prawo odchodzi mały, ciasny, pochyły kominek, zablokowany zawaliskiem.

Nyża rozwinęła się w wapieniach malmo-neokomu wierchowej serii paraautochtonicznej. Jej ściany są nieco zwietrzałe. Namulisko buduje głównie gleba oraz gruz wapienny.

Schronisko jest nieco wilgotne. przewiewu nie wyczuwa się. Światło sięga do końca.W otworze rozwijają się rośliny kwiatowe, paprocie i mchy, które sięgają do około 2,5 m. Przy otworze znaleziono ślimaki; obecności innych zwierząt nie stwierdzono.

Historia badań

Historia eksploracji

Opisywany obiekt znany był od dawna: przy otworze znaleziono stare znaki naskalne, trudne do zidentyfikowania. Schronisko znał też W.W. Wiśniewski, który w latach 1975–76 poszukiwał jaskiń w rejonie Żeleźniaka. Wymienia go w wykazie jaskiń masywu Kominiarskiego Wierchu, używając nazwy „Schronisko w Żlebie I” (Wiśniewski,1988); identyfikacja nie jest pewna.

Historia dokumentacji

Podczas prac nad inwentaryzacją jaskiń tatrzańskich prowadzonych przez PTPNoZ, dokumentację nyży sporządziła w dniu 14 września 2003 r. I. Luty przy współpracy W. Sygowskiej. Pomiary wykonano przy użyciu busoli i klizymetru Silva oraz taśmy parcianej.
Plan opracowała I. Luty.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Wiśniewski, W.W. 1988 (wymienia w wykazie jaskiń Kominiarskiego Wierchu używając nazwy „Schronisko w Żlebie I”, podaje niektóre orientacyjne dane morfometryczne; identyfikacja z opisanym tu obiektem nie jest jednak pewna); Wiśniewski, W.W. 1992b (wzmianka o znakach naskalnych); Jaskinie TPN 2004 (plan i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie