Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Schronisko nad Trawersem w Żeleźniaku II
Inne nazwy
Nr inwentarzowy T.E-07.40
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°50′52,24″, φ: 49°14′35,91″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu N
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1520
Wysokość względna [m] 170
Głębokość [m]
Przewyższenie [m]
Deniwelacja [m] 0
Długość [m]
w tym szacowane [m]
6,40
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne W prawym orograficznie zboczu Żlebu Żeleźniak wciętego w zachodnim stoku Doliny Kościeliskiej, w jego górnej części.
Opis drogi dojścia do otworu
Obiekt znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Z Polany na Stołach idziemy nieznakowaną ścieżką przez Przełęcz ku Stawku i dalej, powyżej następnego wypłaszczenia terenu, aż do wyraźnego stromienia stoku. Stąd, przy rozwidleniu ścieżki, skręcamy nieco na lewo i trawersujemy poziomo lesiste zbocze percią wiodącą w kierunku dolnego otworu Jaskini Bańdzioch Kominiarski. Zaraz po wyjściu z lasu perć przecina pierwszy żleb (Żeleźniak). Opuszczamy ją i idziemy tym żlebem wprost do góry. Po kilkudziesięciu metrach pokonujemy niewielki, skalno-trawiasty próg (nieco trudny), nad którym znajduje się otwór Schroniska nad Trawersem w Żeleźniaku I T.E-7.39. Około 25–30 m dalej wspinamy się następnym progiem, wyższym i trudniejszym (najlepiej jego lewą stroną). Tuż nad tym progiem, w prawym orograficznie stoku żlebu, pod skałką znajduje się poszukiwany otwór. Można dostrzec go ze starej ścieżki trawersującej w kierunku ścian (droga przez Załupę). Oddzielony jest od tej ścieżki wysokimi, pochyłymi progami skalnymi i znajduje się około 40–50 m poniżej niej. Dojście w końcowej części trudne, zwiedzanie bez trudności.
Opis jaskini

Otwór o kształcie zbliżonym do trójkątnego ma 2,5 m szerokości i 1,3 m wysokości. Prowadzi do szczelinowego, poziomego korytarza o długości 6,4 m Jego wschodnią ścianę i zarazem część stropu tworzy płyta skalna nachylona pod kątem 45° ku SE. Korytarz jest zablokowany zawaliskiem.

Schronisko powstało na szczelinie tektonicznej w wapieniach malmo-neokomu wierchowej serii paraautochtonicznej. Ściany są nieco zwietrzałe. Namulisko buduje przy otworze gleba, głębiej przeważa drobny rumosz wapienny z domieszką osadu gliniastego.

Korytarz jest nieco wilgotny. Przewiewu nie wyczuwa się. Światło sięga do końca. W otworze rozwijają się rośliny kwiatowe, paprocie oraz mchy i porosty. Mchy pokrywają prawie całe dno schroniska. Faunę reprezentują pająki, muchy, motyle, ćmy i inne owady; przy otworze znaleziono ślimaki.

Historia badań
Historia eksploracji

O opisywanym obiekcie brak wcześniejszych wzmianek w literaturze speleologicznej, chociaż jego otwór widać z drogi przez Załupę.

Historia dokumentacji

Podczas prac nad inwentaryzacją jaskiń tatrzańskich prowadzonych przez PTPNoZ, dokumentację schroniska sporządziła w dniu 21 września 2003 r. I. Luty przy współpracy B. Zalewskiego. Pomiary wykonano przy użyciu busoli i klizymetru Silva oraz taśmy parcianej. Dane zaktualizowała I. Luty (2009).
Plan opracowała I. Luty.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Jaskinie TPN 2004 (plan i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie