Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Jaskinia w Kociołku pod Bańdziochem
Inne nazwy
Nr inwentarzowy T.E-07.46
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°51′01,46″, φ: 49°14′32,93″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu ENE
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1425
Wysokość względna [m] 125
Głębokość [m]
Przewyższenie [m] 2,70
Deniwelacja [m] 2,70
Długość [m]
w tym szacowane [m]
5
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Dolina Kościeliska, w prawym orograficznie zboczu Żlebu Żeleźniak wciętego w zachodnim stoku Doliny Kościeliskiej, poniżej dolnego otworu Jaskini Bańdzioch Kominiarski T.E-7.7a.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Z Polany na Stołach idziemy nieznakowaną ścieżką przez Przełęcz ku Stawku powyżej następnego wypłaszczenia terenu, aż do wyraźnego stromienia stoku. Stąd, przy rozwidleniu ścieżki, skręcamy nieco na lewo i trawersujemy zbocze percią wiodącą w kierunku dolnego otworu Jaskini Bańdzioch Kominiarski T.E-7.7a (na trawersie miejscami przydatna jest lina poręczowa). Z platformy pod tym otworem zjeżdżamy wprost w dół około 30 m (lub schodzimy z asekuracją) trawiastym, stromym progiem, trawersujemy na prawą orograficznie stronę żlebu, za ostrogę skalną. Tam, między ostrogą i ścianą żlebu, znajduje się olbrzymi otwór Nyży pod Bańdziochem T.E-7.45. Z jej otworu zjeżdżamy jeszcze 2-metrowym skalnym prożkiem do Kociołka pod Bańdziochem i nieco na prawo (ku E), pod ścianą odnajdujemy poszukiwany otwór. Dojście w końcowej części trudne, eksponowane, wymaga użycia liny, zwiedzanie łatwe.
Opis jaskini

Myty otwór ma 1,1 m szerokości i 1,3 m wysokości. Prowadzi do małej nyży wstępnej. Za nią, przez ciaśniejszy przełaz (0,55x0,6 m) wchodzimy do korytarzyka o szerokości do 1,4 m, z wymyciem po lewej stronie. Przechodzi on do góry na prawo w ciasny, szczelinowy kominek 4,2 m długości. Ma on owalny przekrój (0,8x0,3 m), jest pochylony pod kątem 40° ku NNW. Z korytarzyka na wprost, nad małym prożkiem, biegnie wąska, krótka, szczelina, z podobnym, nieco krótszym kominkiem, rozwiniętym na tej samej szczelinie, co poprzedni. Ciąg na wprost kończy się po 5 m od linii okapu otworu.

Jaskinia została wymyta na szczelinie w wapieniach malmo-neokomu wierchowej serii paraautochtonicznej. Ściany są ogładzone, miejscami widać na nich nacieki grzybkowe. Namulisko buduje w nyży wstępnej gleba i gruz wapienny, głębiej dominuje glina jaskiniowa. Kominki są skalne, bez osadów.

Jaskinia jest nieco wilgotna. Wyczuwa się lekki, chłodny przewiew. Światło sięga za przełaz, kominki i końcowa szczelina są ciemne. W nyży wstępnej rozwijają się rośliny kwiatowe, paprocie oraz mchy, glony i porosty. We wnętrzu groty występują owady troglokseniczne, a przy otworze – ślimaki.

Historia badań
Historia eksploracji

Opisywany obiekt znany był wcześniej W. W. Wiśniewskiemu, który w latach 1975-76 poszukiwał jaskiń w rejonie Żeleźniaka. Wymienia go w wykazie jaskiń masywu Kominiarskiego Wierchu używając nazwy: „Pod Bańdziochem” (Wiśniewski,1988).

Historia dokumentacji

Podczas prac nad inwentaryzacją jaskiń tatrzańskich prowadzonych przez PTPNoZ, dokumentację schroniska sporządziła w dniu 21 września 2003 r. I. Luty przy współpracy B. Zalewskiego. Pomiary wykonano przy użyciu busoli i klizymetru Silva oraz taśmy parcianej. Dane zaktualizowała I. Luty (2009).
Plan opracowała I. Luty.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Wiśniewski, W.W. 1988 (wymienia w wykazie jaskiń Kominiarskiego Wierchu, podaje niektóre orientacyjne dane morfometryczne używając nazwy: „Pod Bańdziochem”); Jaskinie TPN 2004 (plan i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki szkic planu
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie