Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Jaskinia przy Żlebie
Inne nazwy Dziura przy Żlebie, Przy Żlebie
Nr inwentarzowy T.E-08.11
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°51′38,47″, φ: 49°14′18,76″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu S
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1146
Wysokość względna [m] 115
Głębokość [m] 0,70
Przewyższenie [m] 1,70
Deniwelacja [m] 2,40
Długość [m]
w tym szacowane [m]
20
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Dolina Kościeliska, u podnóża Raptawickiego Muru, przy wylocie Raptawickiego Żlebu.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Z dna Doliny Kościeliskiej, zaraz za jej zwężeniem u podnóża Raptawickiej Turni, podchodzimy piargami poniżej ścian do początku stromego Raptawickiego Żlebu. Mijamy wylot żlebu i ok. 6 m za nim, pod ścianą skalną natrafiamy na otwór jaskini. Dojście i zwiedzanie bez trudności.
Opis jaskini

Półokrągły, niepozorny otwór prowadzi do rozwiniętego na szczelinie korytarza, początkowo dość szerokiego (0,8–1,9 m). W części końcowej korytarz zwęża się i przyjmuje kształt eliptycznej rury. Miejscami w stropie, na tym samym spękaniu rozwinięte są górne przebicia, tworzące skalne ucha. W połowie korytarza odchodzi w prawo krótka, ciasna szczelina. Dno początkowo opada, następnie wznosi się, przy końcu korytarza pojawiają się prożki kilkudziesięciocentymetrowej wysokości. Ponad ostatnim z nich korytarz zablokowany jest zawaliskiem.

Jaskinia powstała w wyniku rozmycia przez wodę szczeliny w wapieniach malmo-neokomu autochtonicznej serii wierchowej. Powierzchniową warstwę namuliska przy otworze stanowi gleba, dalej glina i rumosz. W wykopie wykonanym przez Z. Wójcika (1960a,b, 1966a) we wstępnej części korytarza odsłonięte zostały naniesione przez wodę allochtoniczne osady żwirowo-piaszczyste, wymieszane z gliną rezydualną i rumoszem wapiennym. Na ścianach, szczególnie w końcowej partii jaskini występują nacieki grzybkowe.

Jaskinia wilgotna, ze stropu kapie woda, pod ostatnim prożkiem występuje kałuża wody, prawdopodobnie okresowa. Przewiewu brak, światło rozproszone sięga aż po okolice prożka 60 cm wysokości.

Roślinność występuje w otworze, dalej, aż do zwężenia korytarza na ścianach występują glony. Kowalski (1953a,f) wzmiankuje o znalezieniu w jaskini kła niedźwiedzia brunatnego. Pod ostatnim prożkiem na skalnym dnie znajdują się drobne kostki.

Historia badań
Historia eksploracji

Jaskinia została odkryta w lipcu 1942 r. przez S. i T. Zwolińskich, którzy wówczas sporządzili szkic planu jaskini (Zwoliński 1993).

Historia dokumentacji

W 1952 r. K. Kowalski sporządził opis i plan jaskini, sądząc, że nie była dotychczas znana (Kowalski 1953a). Badania namuliska prowadził Z. Wójcik, pobierając próby do analiz. Dokumentację jaskini 5.07.1979 r. w ramach inwentaryzacji jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ sporządził R. M. Kardaś przy współpracy E. i J. Bednarków. Pomiary wykonano taśmą parcianą, busolą geologiczną Meridian i klinometrem Freiberg. Zaktualizował R.M. Kardaś (2009 r.).
Plan opracował R. M. Kardaś.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Kowalski, K. 1953a (plan i opis), 1953f (informacja o rzekomym odkryciu, opis pod nazwą Dziura przy Żlebie); Wójcik, Z. 1960a,b (wyniki analiz osadów), 1966a (sytuacja geologiczna, profil osadów, wyniki analiz); TATRY POLSKIE 1984 (lokalizacja na mapie); Zwoliński, S. 1993 (informacja o odkryciu, szkicowy plan); Jaskinie TPN 1993a (plan i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Siarzewski, W., Zwolińska, Z. 1986 (w archiwum Zwolińskich, plan, Zwoliński,S. 1942).
Autorzy opracowania Rafał M. Kardaś
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie