Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Jaskinia Skoruszowa
Inne nazwy Kominowa
Nr inwentarzowy T.E-09.03
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°52′26,81″, φ: 49°14′12,53″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu SSW
Pozostałe otwory 2 - ku SW, 1238 m n.p.m.
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1236
Wysokość względna [m] 70
Głębokość [m] 0,70
Przewyższenie [m] 7,40
Deniwelacja [m] 8
Długość [m]
w tym szacowane [m]
23
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Dolina Kościeliska, w prawym orograficznie zboczu Wąwozu Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Wąwozem Kraków, a następnie odchodzącym z jego dna żlebem podchodzimy do otworu Jaskini przy Perci T.E-9.4. Stąd w lewo, w górę percią u podnóża skałki. Po około 20 m znajdujemy dolny, trójkątny otwór Jaskini Skoruszowej, o szerokości 1,5 m i wysokości 1,1 m. Znajduje się on pod sporym okapem, ponad połogim, około 3,5 m prożkiem. Dojście i zwiedzanie jaskini łatwe
Opis jaskini

Górny otwór ma kształt owalny o szerokości 1,5 m i wysokości 3 m. Znajduje się on w ścianie około 10 m nad podnóżem skałki, na prawo od dolnego otworu.

Przez dolny otwór wchodzimy do niskiego, szerokiego korytarza, którego opadające w głąb dno pokryte jest gruzem skalnym i piaszczysto gliniastym namuliskiem. Poprzez zwężenie dostajemy się w prawo do mytego w litej skale pochyłego kominka (w środkowej części rozdzielonego filarkiem) prowadzącego do górnego piętra jaskini. Tworzy je wąski, szczelinowaty korytarz, o dnie pokrytym gruzem skalnym i namuliskiem gliniasto piaszczystym. Korytarz ten w prawo prowadzi do górnego otworu, w lewo, za dwoma , niewysokimi prożkami i zakrętem staje się zbyt wąski do przejścia.

Jaskinia rozwinęła się w wapieniach malmo-neokomu wierchowej serii autochtonicznej. Namulisko w dolnym i górnym piętrze jaskini jest piaszczysto gliniaste, pokryte gruzem skalnym. Przy otworach – gleba. Wójcik (1960b) wspomina o obecności w namulisku okruchów margli albu, pochodzących z ich pasa wciśniętego między Saturnem a Upłazkową Turnią. Na ścianach występują miejscami fragmenty polewy kalcytowej i nacieki grzybkowe, a także dość grube pokrywy mleka wapiennego. Na powierzchni dna, w górnym otworze znaleziono kości większych zwierząt, a głębi groty odchody nietoperzy.

Jaskinia wilgotna, woda kapie ze stropu, a miejscami sączy się po ścianach (jednak podczas dwukrotnych obserwacji latem 1994 r. grota była zupełnie sucha). Przewiew wyczuwalny, światło dociera do wszystkich korytarzy jaskini. Roślinność zielona występuje do około 1 m od otworów, w dolnym otworze rośnie jarzębina, od której pochodzi nazwa jaskini. E. Sobiepanek-Krzyżanowska znalazła w jaskini dżdżownicę Dendrobaena alpina (13 lipca 1977 r.). Spotkano tu także nietoperza.

Historia badań

Osady jaskini badał Z. Wójcik (1960b). W ramach prac inwentaryzacyjnych OW PTPNoZ E. SobiepanekKrzyżanowska przeprowadziła w 1977 r. obserwacje fauny.

Historia eksploracji

Informację o odkryciu jaskini w początkach czerwca 1958 r. przez członków STJ KW Zakopane podaje Z. Wójcik (1960d). Używa on nazwy "Kominowa", przyjętej następnie we wszystkich publikacjach jej dotyczących. W archiwalnym sprawozdaniu S. Wójcika (1959) jest mowa o zwiedzaniu 17 sierpnia 1959 r. jaskiń odkrytych przez niego w maju 1958 r. Ponieważ działano wówczas w okolicy Arkady, nie wykluczone więc, że wzmianka ta może dotyczyć Jaskini Skoruszowej (nazwy tej używało środowisko zakopiańskiej, a więc odkrywcy jaskini, jest ona umieszczona w archiwalnym inwentarzu S. Wójcika; została ona przyjęta w niniejszym opracowaniu). Nie można także wykluczyć, że jaskinia została poznana już w latach międzywojennych, skoro zwiedzano wówczas odległą o ok. 20 m Jaskinię przy Perci, a otwory Skoruszowej należą do dobrze widocznych.

Historia dokumentacji

Dokumentację jaskini sporządzili w dniu 10 lipca 1977 r. M. Kardaś i E. Kuźniak przy współpracy R. Kardaś. Pomiary wykonano busolą geologiczną Meridian i taśmą parcianą. Obserwacje terenowe uzupełniła latem 1994 r. I. Luty. Zaktualizował R.M. Kardaś (2009 r.).
Plan opracował M. Kardaś.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Wójcik, Z. 1959f (dane dotyczące odkrycia, długość); Wójcik, Z. 1960b (wspomina o obecności w namulisku margli albu, pod nazwą Kominowa); Wójcik, Z. 1960d (informacja o odkryciu, długość); Wójcik, Z. 1966a (podaje wysokość otworu); Wójcik, Z. 1969a (dane morfometryczne i geologiczne); Jaskinie TPN 1994 (plan, przekrój i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Wójcik, S. 1959 "Sprawozdanie..." (wzmianka dotycząca prawdopodobnie odkrycia i zwiedzania jaskini); Wójcik, S. 1959 "Inwentarz jaskiń tatrzańskich" (wymienia w spisie pod nazwą "Jaskinia Skoruszowa"); Sobiepanek-Krzyżanowska, E. 1979 (fauna).
Autorzy opracowania Michał Kardaś
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan i przekrój
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie