Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Dziura pod Arkadą
Inne nazwy Jaskinia pod Bramą
Nr inwentarzowy T.E-09.15
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°52′23,30″, φ: 49°14′12,40″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu SW
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1187
Wysokość względna [m] 21
Głębokość [m]
Przewyższenie [m] 1
Deniwelacja [m] 1
Długość [m]
w tym szacowane [m]
5,50
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Dolina Kościeliska, w prawym orograficznie zboczu Wąwozu Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni. Niewielki otwór jaskini znajduje się w tym samym żlebie co Arkada T.E-09.07, w jego orograficznie prawym ograniczeniu.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Od miejsca, gdzie odchodzi żleb do otworu Jaskini pod Oknem T.E-09.10 oraz NE otworu Krakowskiego Okna T. E-09.09 idziemy dalej dnem Wąwozu, który skręca w prawo (zwężenie między wysokimi skałami), a następnie ostrym łukiem w lewo. Za kolejnym zakrętem w prawo wychodzimy na rozszerzenie wąwozu o dnie częściowo porośniętym smrekami. Z rozszerzenia tego prowadzi w górę kilka żlebów (piąty z odchodzących w lewo na omawianym odcinku). Podchodzimy trzecim żlebem (licząc od ostatniego zakrętu). Jest on stromy, porośnięty roślinnością. Po kilkudziesięciu metrach dochodzimy do maleńkiej skałki (wysokiej na około 2 m), przy której rosną jawory. Od nich w górę około 10 m, gdzie widnieje otwór Arkady - tunelu przebijającego skałkę w prawym orograficznie ograniczeniu naszego żlebu. Od dolnego otworu Arkady schodzimy kilkanaście metrów wzdłuż ściany skałki. U jej podnóża znajduje się niewielki trójkątny otwór. Dojście i zwiedzanie bez trudności.
Opis jaskini

Otwór prowadzi do prawie prostego, opadającego w dół korytarzyka rozwiniętego na szczelinie w wapieniach malmo-neokomu wierchowej serii autochtonicznej. Jest on myty, o przekroju trójkątnym, na ścianach ślady polewy i niewielkie grzybki (do 2 mm), dno pokryte gruzem skalnym i próchnicą do ok. 3,5 m od otworu, a głębiej namulisko gliniasto-gruzowe.

Wilgotność we wnętrzu zależy od warunków atmosferycznych, przewiewu brak, światło sięga do końca. Roślinność występuje w rejonie otworu, głębiej (do ok. 2,3 m) sięgają glony. W połowie korytarzyka ze stropu zwisają korzonki roślin. Występują komary, muchy i pająki.

Historia badań
Historia eksploracji

Jaskinia została odkryta prawdopodobnie w drugiej połowie lat 50. XX w. przez grotołazów zakopiańskich. W archiwalnym inwentarzu S. Wójcika (opracowywanym od 1959 r.) wymieniana jest Jaskinia pod Bramą (chociaż nie można zupełnie wykluczyć, że wzmianka ta dotyczy Arkady). W "Sprawozdaniu" S. Wójcika znajdują się informacje o zwiedzaniu w dniu 17 sierpnia 1959 r. jaskiń w rejonie Arkady przez M. Kruczka, S. Wójcika i Z. Wójcika w celu "zebrania materiałów naukowych" przez Z. Wójcika. Zwiedzano jaskinie odkryte w maju 1958 r. przez S. Wójcika, nie jest jednak pewne, czy do nich należała interesująca nas grota. W każdym razie pierwszą niewątpliwą informację na jej temat zawierają publikacje Z. Wójcika (1966a, 1968, 1969a).

Historia dokumentacji

W ramach inwentaryzacji jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ dokumentację jaskini sporządził M. Kardaś przy współpracy R. Kardaś i M. Kuźniak w dniu 9 lipca 1977 r. Pomiary wykonano busolą geologiczną Meridian i taśmą parcianą. Zaktualizował R.M. Kardaś (2009 r.).
Plan opracował M. Kardaś.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Wójcik, Z. 1966a (dane geologiczne i wysokość); Wójcik, Z. 1968 (wzmianka); Wójcik, Z. 1969a (dane geologiczne i morfometryczne); Gradziński, R. i in. 1985a (lokalizacja na mapie, dane morfometryczne); Jaskinie TPN 1994 (plan i opis inwentarzowy). Materiały archiwalne: Wójcik, S. Inwentarz jaskiń tatrzańskich (wymienia w Wąwozie Kraków Jaskinię pod Bramą - wzmianka dotyczy prawdopodobnie Dziury pod Arkadą); Wójcik, S. 1959, Sprawozdanie (informacja o zwiedzaniu jaskiń w rejonie Arkady – bez konkretnej informacji o jaskini).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Michał Kardaś
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie