Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Żółta Dziura
Inne nazwy Jaskinia Żółta, Dziura pod Saturnem?
Nr inwentarzowy T.E-09.16
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°52′17,13″, φ: 49°14′14,48″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu SSE
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1202
Wysokość względna [m] 70
Głębokość [m]
Przewyższenie [m] 9,50
Deniwelacja [m] 9,50
Długość [m]
w tym szacowane [m]
14
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Dolina Kościeliska, na prawym orograficznie zboczu Wąwozu Kraków, w południowym stoku Saturna.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Podchodzimy dnem wąwozu Kraków do pierwszego żlebu (po prawej orograficznie jego stronie) odchodzącego nad pierwszym małym progiem, licząc od bariery zamykającej szlak turystyczny. Idziemy nim około 100 m do miejsca, skąd widać za zwężeniem żlebu, w prawej (or.) ścianie, wielki otwór Żółtej Dziury T.E-09.16. Dojście i zwiedzanie bez trudności.
Opis jaskini

Grota jest płytkim wymyciem w wapieniach malmo-neokomu wierchowej serii autochtonicznej. Dno skalne, jedynie w głębi nieco osadu rezydualnego, a w rejonie bocznego korytarzyka – gruzu wapiennego. W otworze występuje gleba.

Część wstępna jest sucha, na końcu ściany i strop – wilgotne. Temperatura i wilgotność są zależne od warunków atmosferycznych. Światło sięga do końca.

Roślinność zielona występuje w całej niemal grocie, z wyjątkiem najgłębszych partii. Na ścianach widać różne gatunki porostów, które przy otworze mają żółtą barwę, od której pochodzi nazwa groty. Obecne są pająki, komary, muchy, chrząszcze i inne owady.

Historia badań
Historia eksploracji

Brak danych o pierwszym zwiedzaniu. Obszerny otwór można dojrzeć z wyższych partii wąwozu, grota mogła więc być penetrowana już dawniej, lecz ze względu na rozmiary nie została odnotowana. Pierwszą publikację zawierającą dane o grocie w tym rejonie pod nazwą „Jaskinia Żółta” jest praca Wójcika (1966a). Trzeba tu dodać, że wprowadzona przez niego nazwa jaskini została wybrana dość niefortunnie, gdyż jest identyczna z dawną nazwą Dziury pod Smoczą Jamą, zmienioną przez Kowalskiego (1953a), ale używaną do dziś w niektórych publikacjach, m.in. przewodnikowych. Stąd też wynika spore zamieszanie w literaturze i fakt, że większość wzmianek o Jaskini Żółtej dotyczy innego obiektu.
Nie wykluczone jest, że Żółtej Dziury dotyczy wymienienie jaskini „Dziura pod Saturnem” w wykazie dla Wąwozu Kraków przez S. Wójcika, w jego archiwalnym inwentarzu (opracowywanym od 1959 r.).

Historia dokumentacji

W ramach inwentaryzacji jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ dokumentację groty wykonali w dniu 26 lipca 1977 r. M. Kardaś, I. Luty i M. Różyczka, a uzupełniła ją w dniu 5 sierpnia 1994 r. I. Luty przy pomocy J. i M. Różyczków. Otwór sfotografowała w 1972 r. I. Luty. Pomiary wykonano busolami geologicznymi Freiberg i Meridian oraz taśmą parcianą. Dane zaktualizowała I. Luty (2009).
Plan opracowali M. Różyczka i I. Luty.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Wójcik, Z. 1966a (dane geologiczne, wysokość pod nazwą Jaskinia Żółta); Wójcik, Z. 1968 (wzmianka); Wójcik, Z. 1969a (dane geologiczne i morfometryczne pod nazwą Jaskinia Żółta); Gradziński, R. i in. 1985a (lokalizacja na mapie, dane morfometryczne pod nazwą Jaskinia Żółta); Jaskinie TPN 1994 (plan, przekrój i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Wójcik, S. 1959 Inwentarz jaskiń tatrzańskich (wymienia „Dziurę pod Saturnem” w spisie jaskiń Wąwozu Kraków – może to dotyczyć Żółtej Dziury).
Autorzy opracowania Rafał M. Kardaś, Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie