Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Spękana Szczelina
Inne nazwy
Nr inwentarzowy T.E-09.34
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°52′28,32″, φ: 49°14′09,37″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu SSW
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1230
Wysokość względna [m] 50
Głębokość [m]
Przewyższenie [m] 4,90
Deniwelacja [m] 4,90
Długość [m]
w tym szacowane [m]
11,50
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Dolina Kościeliska, na prawym orograficznie zboczu Wąwozu Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni.
Opis drogi dojścia do otworu
Obiekt znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Podchodzimy dnem Wąwozu Kraków, omijając żleb, którym prowadzi droga do Żółtej Dziury T.E-09.16 (pierwszy żleb po prawej orograficznie stronie wąwozu, odchodzący nad pierwszym małym progiem, licząc od bariery zamykającej szlak turystyczny). Wąwóz zakręca tu pod kątem prostym na prawo. Za zakrętem spostrzegamy po prawej stronie, w ograniczeniu bardzo stromego, wąskiego żlebu otwór Jaskini pod Oknem T.E-09.10. Idziemy dalej dnem wąwozu, który skręca na prawo (zwężenie między wysokimi skałami), a następnie ostrym łukiem w lewo. Za kolejnym zakrętem w prawo wychodzimy na rozszerzenie wąwozu o dnie częściowo porośniętym smrekami. Z tego rozszerzenia prowadzi w górę kilka żlebów, a trzeci – położony w prawym orograficznie zboczu wąwozu licząc od ostatniego zakrętu – wiedzie do Arkady T.E-09.07. Idziemy dalej, do kolejnego, nagłego zwężenia wąwozu w kilkumetrowej szerokości kanion. Około 25 m przed nim, w prawym or. zboczu, 10 m nad dnem, znajduje się otwór Dziury z Konkrecjami Niżniej T.E-09.11. Żlebem prowadzącym do tej dziury idziemy kilkadziesiąt metrów, aż do jego ograniczenia, w którym widać poszukiwany otwór. W miejscu, gdzie żleb jest mniej wyraźny trzymamy się jego lewej, północno-zachodniej strony. Można też dotrzeć do otworu trawersując zbocze ku SE od Jaskini przy Perci T.E-09.04. Dojście i zwiedzanie łatwe.
Opis jaskini

Otwór o poszarpanych krawędziach ma około 3,5 m wysokości i 0,6–1,4 m szerokości. Za nim stromo wznosi się szczelinowy korytarz z wąską półką na lewej ścianie. Po około 5 m wchodzimy na 1,2-metrowy prożek z kamieni, wiodący do górnej części szczeliny. Ku NE i ku SW zablokowana jest ona po kilku metrach wantami. W NE części, w zawaliskowym stropie, widać 2 małe (do 1 m) kominki.

Opisywany obiekt to szczelina zawaliskowa utworzona w strefie silnie spękanych wapieni malmo-nekomu wierchowej serii autochtonicznej. Jej ściany są kruche, zwietrzałe. Namulisko buduje rumosz wapienny oraz namyta z powierzchni gleba. Domieszkę stanowi osad gliniasty.

Grota jest wilgotna. Światło odbite sięga do końca. Przewiewu nie wyczuwa się.

Rośliny zielone oraz porosty występują w dolnej części szczeliny, do prożka.

Faunę reprezentują liczne owady (muchówki, kosarze, komary, ćmy, pająki). W północno-zachodnim odgałęzieniu górnego poziomu jest duże skupisko Meta menardi.

Historia badań
Historia eksploracji

Szczelina nie była prawdopodobnie dotychczas wzmiankowana w literaturze speleologicznej. Próby identyfikowania jej z opisaną przez Wójcika (1966a) Dziurą z Konkrecjami Wyżnią lub Spękaną Dziurą napotykają zbyt wiele rozbieżności.

Historia dokumentacji

Podczas prac nad inwentaryzacją jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ dokumentację jej sporządziła w dniu 12 sierpnia 1994 r. I. Luty przy współpracy R. Cygana. Pomiary wykonano busolą geologiczną Meridian i taśmą parcianą. Dane zaktualizowała I. Luty (2009).
Plan opracowała I. Luty.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Jaskinie TPN 1994 (plan, przekrój i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan i przekrój
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie