Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Dziura w Grzędzie I
Inne nazwy
Nr inwentarzowy T.E-12.14
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°54′57,08″, φ: 49°14′20,15″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu ku górze
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1926,90
Wysokość względna [m] 150
Głębokość [m] 9
Przewyższenie [m]
Deniwelacja [m] 9
Długość [m]
w tym szacowane [m]
20
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Dolina Miętusia, w prawym orograficznie zboczu Doliny Litworowej, w niewybitnej skalnej grzędzie. Otwór znajduje się około 100 m na północ od otworu Jaskini Wielkiej Litworowej (T.E-12.01) i około 20 m wyżej niż ona.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Z Przysłopu Mietusiego idziemy niebieskim szlakiem prowadzącym na Czerwone Wierchy. Nad Kobylarzowym Żlebem wznosimy się tym szlakiem jeszcze około 150 m, następnie skręcamy w prawo, na nieznakowaną ścieżkę trawersującą zbocze Czerwonego Grzbietu (prowadzi ona do Jaskini Wielkiej Litworowej). Ścieżką tą docieramy pod wspomnianą powyżej grzędę. Stąd idziemy trawiastym stokiem wprost do góry około 30 m, do otworu ukrytego w niewielkim zagłębieniu pod małą, lecz największą skałką grzędy. Około 3 m ku północy, w tej samej skałce, znajduje się również niewidoczny z daleka otwór Dziury w Grzędzie II (T.E-12.13). Dojście bez trudności, przy zwiedzaniu przydatna lina.
Opis jaskini

Szczelinowy, ciasny otwór, z zaklinowaną poniżej niego wantą, prowadzi w dół, do studni o głębokości 7 m. Rozszerza się ona dzwonowato w obszerną komorę (około 4x4 m). Z południowej części komory odchodzi ku ESE, za małym prożkiem w dół, krótki, ciasny korytarzyk; a ze wschodniej części – korytarzyk wiodący przez 1,5-metrowy prożek w dół, do niewielkiej salki (3x2,8 m). Ku zachodowi biegną od niej dwa ciasne korytarzyki, zwężające się w szczeliny zbyt wąskie do przejścia.

Jaskinia rozwinęła się w wapieniach triasu środkowego serii wierchowej (fałd Czerwonych Wierchów). Studnia wejściowa jest wymyta na szczelinie tektonicznej, pozostała część jaskini ma charakter zawaliskowy. Namulisko tworzy głównie autochtoniczny gruz wapienny z domieszką piasku granitowego oraz gliny jaskiniowej.

Jaskinia jest wilgotna. Wyczuwa się słaby przewiew. Światło sięga do dna studni.

Skąpa roślinność kwiatowa występuje przy otworze, głębiej sięgają paprocie, mchy i porosty. T. Bielska wymienia następujące gatunki zebranych przez siebie roślin (oznaczenia mszaków J. Mickiewicz ):

kwiatowe –Aconitum callibotryon Rchb., Viola biflora L., Carex firma Host, Saxifraga aizoon Jacq., Saxifraga moschata Wulf., Campanula polymorpha Witasek, Veronica aphylla L., Hutchinsia alpina R. Br., Ranunculus alpestris L., Cerastium tatrae Borb., Poa alpina L., Sweertia perennis L.;

paprocie – Cystopteris fragilis Bernh., Asplenium viride Huds.;

mszaki – Distichium montanum Hag., Encalypta extinctoria Sw., Bryum sp.

W głębi jaskini zauważono komary, ćmy i inne owady, a przy otworze – ślimaki.

Historia badań
Historia eksploracji

Brak jakichkolwiek informacji o jaskini przed 1976 r. Prawdopodobnie odkrył ją zespół w składzie: M. Kropiwnicka, M. Lasota, T. Ostrowski i P. Żarski w dniu 3 sierpnia 1976 r., podczas prac nad inwentaryzacją jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ. Fotografie otworu i okolicy wykonali I. Luty i T. Ostrowski.

Historia dokumentacji

Materiały terenowe do dokumentacji jaskini zebrali w tym samym roku M. Kardaś i E. Głowacka. W dniu 27 lipca 1977 r. T. Bielska zebrała roślinność okołootworową. W 1978 r. obserwacje uzupełniła I. Luty. Pomiary wykonano przy użyciu busoli geologicznej Meridian i taśmy parcianej . Pomiary sytuacyjno-wysokościowe położenia otworu przeprowadził w dniu 16 sierpnia 1981 r. zespół pod kierownictwem W. Borowca. Wg informacji ustnych A. Szury, w późniejszym okresie prowadzono w jaskini eksplorację w nadziei połączenia jej z Wielką Litworową, brak jednak dokładniejszych informacji o tych działaniach. Dane zaktualizowała I. Luty (2009).
Plan opracował M. Kardaś.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Jaskinie TPN 1999 (plan, przekrój i opis inwentarzowy);
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan i przekrój
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie