Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Jaskinia Omszała
Inne nazwy
Nr inwentarzowy T.E-12.15
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°55′15,64″, φ: 49°14′19,19″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu ku górze
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1904,40
Wysokość względna [m] 370
Głębokość [m] 10
Przewyższenie [m]
Deniwelacja [m] 10
Długość [m]
w tym szacowane [m]
33
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne W lewym orograficznie zboczu Doliny Małej Łąki, w północno-wschodnim zboczu Małołączniaka, nad Kotlinami.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Żółto znakowanym szlakiem podchodzimy Doliną Małej Łąki, następnie skręcamy na prawo, do Niżniej Świstówki i wyraźną, nieznakowaną ścieżką docieramy przez bulę i Przechód wiodący ukośną płytą nad próg, do Wyżniej Świstówki. Perć wiedzie stąd na prawo (ku W) do góry, pod ściany, do otworu Jaskini Śnieżnej T.E-13.01 i dalej żlebem wznoszącym się nieco na S od tego otworu, do Kotlin. Z buli ograniczającej Kotliny od E trawersujemy niewyraźną percią ponad 300 m ku WSW, aż do otworu Jaskini nad Kotlinami T.E-12.06, oznaczonego widoczną z daleka tyczką. Stąd idziemy stromym żlebem wprost do góry, bez perci. Otwór ukryty w trawach i mchu znajduje się w odległości 55 m na S od otworu Jaskini nad Kotlinami i 55 m na SW od Jaskini Małołąckiej T.E-12.07. Dojście i zwiedzanie łatwe.
Opis jaskini

Otwór jest ciasny, ma 0,8 m długości i 0,3 m szerokości. Prowadzi do 2-metrowej studzienki. Schodzimy nią do niewielkiej, ciasnej komórki, za którą opadają dwie strome pochylnie o kształcie rur. Omijając ich wyloty dostajemy się do krótkiego (około 4 m) ślepego korytarzyka wiodącego lekko do góry, ku W. Wracamy do pochylni i schodzimy jedną z nich. Rozdzielają je filary skalne, między którymi widać ciasne przejście. Od rury położonej bliżej otworu odchodzi stromo do góry, ku E, 4-metrowy, ciasny korytarzyk. Po kilku metrach pochylnie łączą się w jedną rurę. Uchodzi ona do poprzecznego, obszernego korytarza o wysokości około 3,5 m. Ku wschodowi, w dół, korytarz prowadzi nad 1,3-metrową studzienkę ze zwężeniem zbyt ciasnym, aby przejść. Rzucony tam kamień leci około 3 m do półki, a następnie nieco głębiej. W przeciwną stronę (ku W) korytarz kończy się niedostępną szczeliną. Przy jego południowej ścianie widać 2-metrową studzienkę, od której odchodzi krótka, ciasna szczelina, równoległa do poprzedniej.

Jaskinia rozwinęła się w wapieniach cukrowatych anizyku (trias środkowy) wierchowej jednostki Ździarów (fałd Czerwonych Wierchów). Została wymyta na szczelinie zapadającej ku S pod kątem 53°. Ściany pokrywa miejscami cienka warstwa mleka wapiennego. Myte pochylnie pozbawione są osadów. W pozostałych korytarzach namulisko tworzy rumosz wapienny z domieszką okruchów granitoidów i gruboziarnistego piasku. W SW krańcu jaskini, w szczelinie pod studzienką, występuje mokra glina. W osadach widać ślady namytej gleby, znaleziono też kości nietoperzy.

Jaskinia jest wilgotna. Wyczuwa się bardzo silny przewiew ze studzienki położonej w jej najniższym punkcie. Światło rozproszone sięga do kilku metrów od otworu. W strefie okołootworowej rozwijają się głównie mchy i trawy. Faunę reprezentują nietoperze oraz owady troglokseniczne (min. muchówki, komary i ćmy).

Historia badań
Historia eksploracji

Jaskinia została odkryta w dniu 8 września 1966 r. przez A. Kobyłeckiego (STJ KW Kraków) i P. Malinowskiego (STJ KW Zakopane). Czując silny przewiew z otworu o średnicy 20 cm, poszerzyli go i zwiedzili całą jaskinię. Kobyłecki (1966b) zamieścił jej opis oraz szkicowy plan i przekrój.

Historia dokumentacji

Podczas prac nad inwentaryzacją jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ dokumentację groty sporządziła w dniu 28 sierpnia 1979 r. I. Luty przy współpracy M. i W. Władimirowów oraz Ł. Małachowskiego. Pomiary przeprowadzono busolą geologiczną Meridian i taśmą parcianą. Dane sytuacyjno-wysokościowe położenia otworu podano na podstawie pomiarów wykonanych w dniu 16 sierpnia 1981 r. przez Zespół Koła Naukowego Geodetów Górniczych AGH pod kierownictwem W. Borowca. Dane zaktualizowała I. Luty (2009).
Plan opracowała I. Luty.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Kobyłecki, A. 1966a (wzmianka o wykonaniu pomiarów lokalizacyjnych położenia otworu, bez użycia nazwy); Kobyłecki, A. 1966b (opis, szkicowy plan i przekrój); Kobyłecki, A. 1967 (wzmianka o odkryciu, ogólny opis); Borowiec, W. i in. 1977, 1878 (dane morfometryczne); Luty, I. 1982b (informacja o pomiarach sytuacyjno-wysokościowych otworu, bez nazwy); TATRY POLSKIE 1984 (lokalizacja na mapie 1:10000); Gradziński, R. i in. 1985a (dane morfometryczne, orientacyjna lokalizacja na mapie); Luty, I. 1989a (nowe dane morfometryczne, lokalizacja na mapie, dane historyczne); Jaskinie TPN 2000 (plan, przekrój i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan i przekrój
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie