Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Świstowa Studnia
Inne nazwy Błękitny Awen?
Nr inwentarzowy T.E-12.29
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°55′28,46″, φ: 49°14′28,45″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu ku górze
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1670
Wysokość względna [m] 150
Głębokość [m] 15,50
Przewyższenie [m]
Deniwelacja [m] 15,50
Długość [m]
w tym szacowane [m]
28
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne W lewym orograficznie zboczu Doliny Małej Łąki, w Niżniej Świstówce, pod ścianami opadającymi z Kotlin ku północy.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Żółto znakowanym szlakiem podchodzimy Doliną Małej Łąki, następnie skręcamy na prawo, do Niżniej Świstówki i wyraźną, nieznakowaną ścieżką docieramy przez bulę i Przechód wiodący ukośną płytą nad próg, do Wyżniej Świstówki. Perć prowadzi dalej na prawo (ku W) do góry, pod ściany, do otworu Jaskini Śnieżnej T.E-13.01. Schodzimy od tego otworu około 50 m pod ścianą do dużego płata kosówki i stąd trawersujemy około 70 m w lewo, do balkoniku z dużym odstrzelonym blokiem. Dalej stromym żlebkiem schodzimy około 15 m, a następnie trawersujemy poziomo do kępy kosówki, za którą znajduje się otwór. Inny wariant prowadzi bardzo stromym żlebem wznoszącym się w pobliżu dolnego otworu Jaskini przy Przechodzie T.E-12.38, nieco na SE od niego (nad dolnym pasem skał żleb staje się piarżysty). Otwór położony jest w prawym (or.) zboczu tego żlebu. Można też wtrawersować do żlebu z upłazu przy Jaskini pod Śnieżną Studnią T.E-12.11. Otwór widać z jej okolicy i ze środkowej części Baranich Schodków. Dojścia trudne, miejscami bardzo trudne, eksponowane i niełatwe orientacyjnie; konieczna asekuracja. Zwiedzanie wymaga użycia sprzętu jaskiniowego.
Opis jaskini

Otwór o wymiarach 1x1,5 m prowadzi do 1,5-metrowej studni przechodzącej w bardzo stromy korytarz. Uchodzi on do prawie pionowej szczelinowej studni częściowo wypełnionej zlodowaciałym śniegiem. Zjazdem przy zachodnim krańcu studni dostajemy się do salki zasłanej dużymi wantami. Z salki odchodzą trzy krótkie odgałęzienia (dwa z nich nad prożkami o wysokości 1,5 m oraz 2 m).

Jaskinia rozwinęła się w wapieniach triasu środkowego wierchowej jednostki Ździarów (fałd Czerwonych Wierchów), na szczelinie o kierunku ENE–WSW zmodelowanej w znacznym stopniu przez zawalisko. Namulisko stanowi głównie autochtoniczny gruz wapienny oraz wielkie wanty.

Jaskinia jest wilgotna. Zalega w niej stały, gruby płat zlodowaciałego śniegu, który do późnego lata zamyka całkowicie wejście do wnętrza groty. Brak danych o zasięgu światła oraz występowaniu flory i fauny.

Historia badań
Historia eksploracji

Otwór studni odnaleziony został w dniu 16 września 1977 r. przez zespół z Katowickiego Klubu Speleologicznego w składzie: H. Frey, S. Makarewicz i R. Szymków. Kilka dni wcześniej zauważono go z Baranich Schodków przez lornetkę. W dniu 23 września 1977 r. eksplorację przeprowadzili A. Polkowski i Z. Rysiecki (KKS). Nie jest wykluczone, że jaskinia mogła być znana w latach sześćdziesiątych naszego wieku grotołazom z STJ Katowic i Krakowa. Według informacji ustnej B. Koisara dokładnie w tej okolicy, tzn. „poniżej krawędzi Kotlin, na wschód od Śnieżnej Studni”, znajduje się „Błękitny Awen”. Dane morfometryczne jaskini o nazwie „Błękitny Awen” zawarte w spisie Borowca i in. (1977,1978) różnią się znacznie od zamieszczonych przez Napierałę (1980b,1981); innej studni jednak w pobliżu nie ma. Dymienie przeprowadzone 6 czerwca 1996 r. przez zespół z SG Wrocław wykazało, że istnieje połączenie niedostępnymi szczelinami pomiędzy Partiami za Kolankiem w Jaskini Wielkiej Śnieżnej a Świstową Studnią (Mateja, 1998).

Historia dokumentacji

Plan i przekrój Świstowej Studni sporządził w 1977 r. M. Napierała przy współpracy H. Freya, S. Makarewicza i R. Szymkowa. Pierwsza wzmiankę o odkryciu zamieścił Wiśniewski (1970c). Dane zaktualizowała I. Luty (2009). 20 listopada 2017 r. F. Filar skorygował współrzędne geograficzne otworu.
Plan wg. M. Napierały (1977).

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Borowiec, W. i in. 1977,1878 (dane morfometryczne pod nazwą Błękitny Awen - błędne, jeśli dotyczą opisywanej jaskini); Wiśniewski, W. 1978c (informacja o odkryciu i rozmiarach, bez nazwy); Rysiecki, Z. 1980 (informacja o odkryciu); Napierała, M. 1980b (informacja o odkryciu, przekrój, plan i opis); Napierała, M. 1981 (informacja o odkryciu, opis i przekrój); TATRY POLSKIE 1984 (lokalizacja na mapie 1:10000, bez nazwy); Gradziński, R. i in. 1985a (dane morfometryczne pod nazwą Błękitny Awen - błędne, jeśli dotyczą opisywanej jaskini, orientacyjna lokalizacja na mapie); Luty, I. 1989a (dane morfometryczne, lokalizacja na mapie i szkicu ściany, dane historyczne); Siarzewski, W. 1994 (zjawiska lodowe); Mateja R. 1998 (informacja o dymieniu); Jaskinie TPN 2000 (plan, przekrój i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Napierała, M. 1977 - opis, plan i przekrój.
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan i przekrój
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie