Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Jaskinia w Wielkiej Turni
Inne nazwy Schronisko w Wielkiej Turni
Nr inwentarzowy T.E-12.34
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°55′13,50″, φ: 49°14′41,68″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu E
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1827
Wysokość względna [m] 360
Głębokość [m] 15
Przewyższenie [m]
Deniwelacja [m] 15
Długość [m]
w tym szacowane [m]
19
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne W lewym orograficznie zboczu Doliny Małej Łąki, w podszczytowych skałkach wschodniego stoku Wielkiej Turni.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Z Przysłopu Miętusiego niebiesko znakowanym szlakiem podchodzimy nad Kobylarzowy Żleb, następnie trawersujemy ku SE Czerwony Grzbiet, a kilkadziesiąt metrów za Źródłem Ratusz skręcamy na odchodzące ku N ramię Wielkiej Turni. Od szczytu Wielkiej Turni cofamy się 15 m. ku S, następnie schodzimy 15 m. stromym, niewyraźnym żlebkiem opadającym na wschód między kosówkami. Otwór odnajdujemy po lewej jego stronie, pod ścianą. Dojście i zwiedzanie bez trudności.
Opis jaskini

Trójkątny otwór ma 1,5 m szerokości i 0,9 m wysokości. Prowadzi do 2,5-metrowej nyży. Przed jej zakończeniem, za dużą wantą jest wejście do krótkiego (1,7 m), ciasnego korytarzyka, zablokowanego dalej wantami.

W zawaliskowym dnie nyży, po prawej stronie przekopany został wśród kamieni i głazów otwór prowadzący do 4 m studzienki. Dostajemy się nią na dno obszernego, lecz krótkiego meanderka. Opada on w kierunku N i wpada do wąskiej, 4 m głębokiej szczeliny. W lewo od tego miejsca odchodzi korytarzyk zakończony szczeliną nie do przejścia. Schodzimy 4 m szczeliną, która niżej przechodzi w obszerny korytarz. Po około 4 m skręca on o 180° i kontynuuje się jeszcze na długości około 6 m w kierunku wschodnim. W pierwszej części korytarza spąg pokryty jest glebą i kamieniami zsypującymi się z powierzchni. W drugiej części nachylenie spągu się zmniejsza. Tworzy go wymyte dno meandra częściowo wypełnione grubym rumoszem. Na końcu korytarza w spągu rozpoczyna się wąski meander o głębokości około 5 m obecnie zagruzowany. Kończy on jaskinię na głębokości –15 m.

Schronisko powstało na szczelinie w wapieniach malmo-neokomu wierchowej jednostki Organów (fałd Czerwonych Wierchów). Końcowy fragment bocznego korytarzyka jest myty. Namulisko stanowi gruz wapienny i gleba oraz kilka dużych want.

Wilgotność i przewiew zależne są od warunków atmosferycznych. Światło dociera do dna studzienki

Roślinność kwiatowa rozwija się przy otworze, głębiej – mchy, porosty i glony. Faunę reprezentują owady (pająki, muchy, ćmy, komary) i ślimaki.

Historia badań
Historia eksploracji

Brak o nyży wzmianek w literaturze speleologicznej z okresu przed wykonaniem inwentaryzacji. Podczas prac nad inwentaryzacją jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ otwór zauważył A. Skarżyński w lipcu 1980 r. W dniach 1 kwietnia i 3 maja 2000 r. Z. Tabaczyński rozpoczął przekopywanie zawaliska w dnie nyży. 26 czerwca 2001 r. M. Parczewski i Z. Tabaczyński przedostali się przez zawalisko i pokonali jaskinię do głębokości -15 m. 10 lipca 2001 S. Szadkowski i Z. Tabaczyński rozpoczęli kopanie w gruzowisku końcowego meandra.

Historia dokumentacji

Dokumentację nyży sporządziła w dniu 12 sierpnia 1980 r. I. Luty przy współpracy T. Ostrowskiego. Wykonała ona wówczas również pomiary sytuacyjno-wysokościowe położenia otworu metodą ciągu busolowego. Pomiary przeprowadzono za pomocą busoli geologicznej Meridian i taśmy parcianej. 7 lipca 2001 P. Gruszka i Z. Tabaczyński dokonali pomiarów przy użyciu przyrządu Topo-Vulcan.
Plan opracował Z. Tabaczyński.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Luty, I. 1988 (dane morfometryczne, lokalizacja na mapie); Jaskinie TPN 2002 (opis inwentarzowy i plan pod nazwą Schronisko w Wielkiej Turni); Jaskinie TPN 2004 (uzupełnienie opisu inwentarzowego i planu).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Zbigniew Tabaczyński
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2014
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan i przekrój
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie