Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Nyża w Baranich Schodkach I
Inne nazwy
Nr inwentarzowy T.E-12.65
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°55′12,83″, φ: 49°14′34,71″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu SE
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1784
Wysokość względna [m] 270
Głębokość [m]
Przewyższenie [m] 3,30
Deniwelacja [m] 3,30
Długość [m]
w tym szacowane [m]
5,90
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne W lewym orograficznie zboczu Doliny Małej Łąki (Niżniej Świstówki), w górnej części Baranich Schodków.
Opis drogi dojścia do otworu
Obiekt znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Żółto znakowanym szlakiem podchodzimy Doliną Małej Łąki, następnie skręcamy na prawo, do Niżniej Świstówki i wyraźną, nieznakowaną ścieżką docieramy nad bulę, w pobliże progu, którym ukośną płytą prowadzi Przechód do Wyżniej Świstówki. Stąd idziemy ku W bez ścieżki, omijając ścianki ze żłobkami krasowymi, do Baranich Schodków, tworzących system trawiastych zachodów, żlebków i upłazów. Oddzielają one wschodnią ścianę Wielkiej Turni od ścian opadających na północ z Kotlin i wyprowadzają na Wielką Turnię w pobliżu nasady jej ramienia. Wznosimy się stromo Baranimi Schodkami aż do ich najwyższej części. Około 130 m przed ich ujściem na Wielką Turnię następuje zakręt żlebu na prawo i zaraz znów na lewo. Na zakręcie, na wprost, ku W odchodzą dwa krótkie żlebki zakończone szczelinowymi nyżami, widocznymi z daleka. Szukana nyża jest widoczna po prawej stronie (północnej), nieco wyżej, niż sąsiednia. Dojście łatwe, choć miejscami eksponowane, zwiedzanie łatwe.
Opis jaskini

Obszerny otwór o szerokości 1,2 m, wysoki na ponad 2 m, ograniczony jest równoległymi ścianami szczeliny, a od góry wielkim głazem Prowadzi do nieco rozszerzającej się na początku szczeliny o wznoszącym się stromo dnie i zawaliskowym stropie zbudowanym z wielkich want. Po kilku metrach, nad 1,5-metrowym prożkiem skalnym, następuje gwałtowne zwężenie, a pozioma dalej szczelina niebawem jest zbyt ciasna , aby przejść.

Schronisko rozwinęło się w wapieniach triasu wierchowej jednostki Organów (fałd Czerwonych Wierchów), na nieco rozmytej szczelinie tektonicznej, w ograniczeniu żlebu. Na prożku widać rynienki krasowe, strop ma charakter zawaliskowy. Namulisko tworzy rumosz wapienny i gleba, nad prożkiem nieco gliny.

Nyża jest wilgotna. Wyczuwa się przewiew ze szczeliny końcowej. Światło dociera do końca. Rośliny kwiatowe oraz mchy, wątrobowce, glony i porosty występują w dolnej części schroniska. Faunę reprezentują owady i ślimaki.

Historia badań
Historia eksploracji

Nyża mogła być znana od dawna, lecz prawdopodobnie ze względu na małe rozmiary, nie wzmiankowana w literaturze speleologicznej.

Historia dokumentacji

W ramach prac nad inwentaryzacją jaskiń tatrzańskich OW PTPNoZ I. Luty odnotowała ją jako obiekt do zinwentaryzowania w 1976 r. W dniu 30 października 1999 r. wykonała ona dokumentację nyży przy współpracy J. Kowalskiego, w tym pomiary sytuacyjno-wysokościowe położenia otworu metodą ciągu busolowego. Pomiary przeprowadzono za pomocą busoli Suunto i taśmy parcianej. Dane zaktualizowała I. Luty (2009).
Plan opracowała I. Luty

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Kronika 2000 (wzmianka o zinwentaryzowaniu); Jaskinie TPN 2000 (plan, przekrój i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2010
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan i przekrój
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie