Dane szczegółowe jaskini
Nazwa | Szpara pod Rysami |
Inne nazwy | |
Nr inwentarzowy | T.M-24.01 |
Region | Tatry |
Współrzędne WGS84 | λ: 20°04′51,43″, φ: 49°10′53,77″ |
Gmina | Bukowina Tatrzańska (gm. wiejska) |
Powiat | tatrzański |
Województwo | małopolskie |
Właściciel terenu | Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy |
Podstawa ochrony | |
Ekspozycja otworu | ku górze |
Pozostałe otwory | |
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] | 2047 |
Wysokość względna [m] | 467 |
Głębokość [m] | 7 |
Przewyższenie [m] | 0 |
Deniwelacja [m] | 7 |
Długość [m]
w tym szacowane [m]
|
16,50
|
Rozciągłość horyzontalna [m] | |
Położenie geograficzne | Tatry Wysokie, Dolina Rybiego Potoku, w płaskiej powierzchni szczytowej Buli pod Rysami. |
Opis drogi dojścia do otworu |
Obiekt znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Ze schroniska nad Morskim Okiem idziemy czerwonym szlakiem na Rysy. Dochodzimy do płaskiej powierzchni szczytowej Buli pod Rysami, gdzie opuszczamy szlak i kierujemy się w stronę krawędzi Buli urywającej się w kierunku Czarnego Stawu pod Rysami. Otwór szczeliny znajduje się około 10 m od krawędzi. Dojście bez trudności, w zwiedzaniu może być przydatna lina.
|
Opis jaskini |
Obiekt jest szczeliną otwartą ku górze, o zmiennym rozwarciu i zmiennej głębokości, rozwiniętą na kierunku E-W. Wschodnia część, szeroka na 0,8 m, osiąga głębokość 3,4 m. Ku zachodowi szczelina zwęża się do 0,3 m i osiąga maksymalną głębokość 7 m. W szczelinie na różnej wysokości zaklinowane są kamienie, które w jej zachodniej części tworzą fragmentaryczny strop. Szczelina powstała w granitoidach krystaliniku Tatr Wysokich wskutek grawitacyjnego rozsunięcia płaszczyzny uskokowej - na jej ścianach widoczne jest lustro tektoniczne wraz z rysami ślizgowymi. Ściany są lite, spąg tworzą ostrokrawędziste kamienie i bloki skalne, a w części zachodniej pomiędzy kamieniami występuje humus. Jest sucha, po opadach wilgotna. Światło dzienne występuje w całej szczelinie, tylko w jej zachodnim końcu jest rozproszone. W całym obiekcie występują porosty, mchy i glony. Obserwacji fauny nie prowadzono. |
Historia badań |
|
Historia eksploracji |
Szczelina mogła być znana od dawna z racji bliskiego położenia przy szlaku na Rysy. Nie znaleziono jednak śladów świadczących o jej zwiedzaniu. Została odszukana na podstawie informacji ustnej W. Cywińskiego. |
Historia dokumentacji |
Dokumentacje jaskini sporządzili w dniu 28 września 2000 r. A. Gajewska i K. Recielski. Pomiary wykonano przy użyciu busoli Sisteco i taśmy parcianej. Zaktualizował K. Recielski (2009 r.). |
Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona | Nie |
Literatura |
Jaskinie TPN 2002 (plan i przekrój, opis inwentarzowy).
|
Materialy archiwalne |
|
Autorzy opracowania | Krzysztof Recielski |
Redakcja | Jerzy Grodzicki |
Stan na rok | 2010 |
Grafika, zdjęcia |
![]() |