Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Krowi Tunel
Inne nazwy Jaskinia z Balkonem
Nr inwentarzowy T.E-08.64
Region Tatry
Współrzędne WGS84 λ: 19°51′49,58″, φ: 49°14′20,90″
Gmina Kościelisko (gm. wiejska)
Powiat tatrzański
Województwo małopolskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu SSW
Pozostałe otwory 2 - WNW (1052 m n.p.m), 3 - NNE (1051 m n.p.m)
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 1052
Wysokość względna [m] 18
Głębokość [m]
Przewyższenie [m] 1,50
Deniwelacja [m] 1,50
Długość [m]
w tym szacowane [m]
16
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Dolina Kościeliska, Żar.
Opis drogi dojścia do otworu
Jaskinia znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Dogą wiodącą dnem Doliny Kościeliskiej docieramy do mostka położonego za odgałęzieniem szlaku prowadzącego w stronę jaskini Mylnej. Tuż za tym mostkiem skręcamy na lewo (ku E) i podchodzimy około 20 m stromym zboczem przez las, omijając po prawej stronie dolną część pionowego, omszałego progu. Stąd trawersujemy kilkanaście metrów ku N wąską eksponowaną półeczką, następnie około 2 m stromo do góry, za załom skały, gdzie znajduje się otwór północny jaskini (III). Idąc tunelem, spotykamy zaraz okno – otwór II. Otwór południowy (I) położony jest w górnej części przecinającej skałę szczeliny, która zaczyna się na początku wspomnianej półeczki. Omijając ją podchodzimy nieco wyżej do następnej szerszej półki i po kilku krokach ku N schodzimy stromo około 2 m wprost do poszukiwanego otworu I.
Opis jaskini

Otwory tunelu latem nie są widoczne ze szlaku, można je dostrzec jesienią, kiedy opadną liście z drzew. Dojście łatwe lecz miejscami eksponowane, zwiedzanie bez trudności.

Otwór południowy (1) tunelu ma 2,4 m szerokości i 1,45 m wysokości, a północny (3) – 0,9 m szerokości i 3,3 m wysokości. Środkowy otwór (WNW) to szerokie na 3,7 m i wysokie na 0,3–1,3m okno skalne w ścianie korytarza, z dużym głazem pośrodku. Powstało na skutek zawalenia się części stropu i ściany.

Główny korytarz to tunel, który biegnie prosto, prawie poziomo. Po niecałych 6 m od otworu 1, za dużą wantą utrudniającą przejście, otwiera się na lewo okno (otwór 2), które wyprowadza na balkon nad urwiskiem. 2 m przed ujściem do otworu 3 dno tunelu stromo opada. Tuż za okapem otworu 1 odgałęzia się od głównego ciągu ku SSE 3-metrowy, boczny korytarzyk, a z jego końca odchodzą dwie krótkie odnogi rozwinięte na pochyłej szczelinie: na prawo oraz przy stropie wstecz.

Jaskinia została wymyta na szczelinach międzywarstwowych w wapieniach malmoneokomu wierchowej serii paraautochtonicznej. Tunel przebiega równolegle do osi doliny i stanowił prawdopodobnie jeden korytarz wraz z jaskinią Wyzior T.E-08.21. Ściany i strop są spękane, występują na nich drobne nacieki grzybkowe oraz nieco mleka wapiennego. Na dnie zalega ostrokrawędzisty gruz autochtoniczny, duże wanty oberwane ze stropu i nieco gliny, a przy otworach – gleba; w bocznej odnodze występuje żółty osad gliniasty i drobny gruz wapienny. Za otworem 1 gromadzi się drewno i liście z gałęzi rosnących w pobliżu drzew i krzewów.
Jaskinia jest zwykle wilgotna, lecz wilgotność i przewiew zależą tu od warunków atmosferycznych. Korytarz główny jest widny, światło rozproszone nie dociera jedynie do końca bocznej odnogi.

Przy otworach położonych na zacienionym zboczu występują oprócz roślin kwiatowych głównie mchy, paprocie i glony, które sięgają w głąb tunelu.

Jesienią w jaskini można obserwować zespół fauny trogloksenicznej, m.in. motyle Scoliopteryx libatrix, Triphosa dubitata, pająki Meta menardi i in., muchówki, komary, kosarze, ponadto nietoperze. Na namulisku wdać odchody nietoperzy oraz gryzoni, a przy otworach – muszle ślimaków.

Historia badań
Historia eksploracji

Tunel znany był od dawna. Jego plan pod roboczą nazwą Jaskinia z Balkonem naszkicował W. Wołoszyn w latach sześćdziesiątych XX w. Szkic ten opublikował W.W Wiśniewski. W atlasie TPN (Gradziński R. i in. 1985a) został umieszczony jako obiekt bez nazwy pod numerem 57. W maju 2001 r. zwiedził jaskinię P. Gruszka w towarzystwie D. Fiedor, B. Kosut, B. Zięby oraz Ł. Janczy, sądząc, że ją odkrywa.

Historia dokumentacji

W dniu 28.04.2001 r. B. Zięba i Ł. Janczy wykonali plan i opis tej, jak sądzili, nowo odkrytej jaskini, który opublikował Janczy (2002) z datą na planie 21.05.2001 r.
I. Luty przy współpracy J. Witkowskiego sporządziła dokumentację jaskini 27.05.2005 r., wykonała też fotografie. Do pomiarów wykorzystano zestaw suunto i taśmę mierniczą. I. Luty aktualizowała obserwacje terenowe jesienią 2009 r. oraz 1.10.2013 r., pomierzyła też położenie otworu przy użyciu GPS Garmin eTrex Vista HCx.

Plan opracowała I. Luty.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Gradziński, R. i in. 1985a (niektóre dane morfometryczne bez nazwy, pod numerem 57, lokalizacja na mapie); Janczy, Ł. 2002 (plan i opis jako nowoodkrytej jaskini). Wiśniewski, W. W. 2005? (sprostowanie dotyczące informacji o odkryciu zakopiańskim, notatka o zwiedzaniu w latach sześćdziesiątych XX w. oraz szkic planu B. Wołoszyna z tego okresu); Jaskinie TPN 2016 (plan i opis inwentarzowy).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Izabella Luty
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2014
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie