Państwowy Instytut Geologiczny

Państwowy Instytut Badawczy

Jaskinie Polski


Dane szczegółowe jaskini


Nazwa Duża Dziura w Jaworzni
Inne nazwy
Nr inwentarzowy G-1.39
Region Region Świętokrzyski
Współrzędne WGS84 λ: 20°29′47,00″, φ: 50°51′38,00″
Gmina Piekoszów (gm. wiejska)
Powiat kielecki
Województwo świętokrzyskie
Właściciel terenu Skarb Państwa | Rezerwat przyrody "Chelosiowa Jama"
Podstawa ochrony
Ekspozycja otworu SW
Pozostałe otwory
Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] 266
Wysokość względna [m] 26
Głębokość [m]
Przewyższenie [m] 4
Deniwelacja [m] 4
Długość [m]
w tym szacowane [m]
15
Rozciągłość horyzontalna [m]
Położenie geograficzne Jaworznia, nieczynny kamieniołom na Górze Kopaczowej. Jaskinia położona jest w północnej ścianie zachodniej części zachodniego kamieniołomu na Górze Kopaczowej w Jaworzni.
Opis drogi dojścia do otworu
Do otworu jaskini należy zejść na wyższy poziom dna kamieniołomu pochylnią w jego południowo-zachodniej części. Stąd skierować się na północ, przejść obok wykopu dawnej kruszarki i zejść na jeszcze niższy poziom podchodząc do północnej ściany wyrobiska. Otwór jaskini położony jest w najwyższej części filaru skalnego w północnej ścianie kamieniołomu. Dojście i zwiedzanie bez trudności. Dostęp do jaskini możliwy jest po uzyskaniu zezwolenia Regionalnego Konserwatora Przyrody w Kielcach.
Opis jaskini

Otwór jaskini jest sztuczny. Ma kwadratowy kształt, szerokość i wysokość 0,6 m. Za otworem rozwija się krótki korytarzyk, który doprowadza do poprzecznego, zawaliskowego korytarza o długości około 10 m i szerokości do 1,5 m. W południowo-wschodnim końcu korytarza znajduje się niewielkie okienko łączące go z powierzchnią, zaś na północno-zachodnim końcu - niewielki kominek i próg skalny z małą salką. Dno korytarza tworzą bloki skalne i gruz.
Jaskinia występuje w obrębie gruboławicowych wapieni dewońskich. Prawdopodobnie stanowi pustkę typu konsekwencyjnego, powstałą w wyniku obsunięcia się fragmentu ściany wyrobiska podciętego zarówno przez pustki krasowe jak i eksploatację. Silny przewiew powietrza świadczy o jej połączeniu z dużym systemem pustek krasowych.
Obiekt jest suchy, światło sięga kilka metrów za jego otwór. Przy jego otworze występuje roślinność zielna (trawy, rozchodnik). Faunę reprezentują: pająki, muchówki w tym komary, motyle reprezentowane przez rusałkę pawika Inachis io (L.) i szczerbówkę ksieni Scoliopteryx libatrix (L.), równonogi (Isopoda) (prawdopodobnie stonoga murowa Oniscus asellus L. oraz ślimaki szklarkowate (Zonitidae).

Historia badań
Historia eksploracji

Obiekt powstały w obecnym kształcie prawdopodobnie podczas eksploatacji wapieni, prowadzonej w wyrobisku do 1972 r. Penetrowany był w połowie lat osiemdziesiątych przez J. Bednarza i K. Kulawika (STJiA Kielce).

Historia dokumentacji

Dokumentację jaskini sporządzili 15.03.1996 r. J. Gubała i A. Kasza. Lokalizację otworu jaskini wykonał 4.01.2009 r. A. Kasza przy pomocy odbiornika GPS Map60CSx. Zaktualizował A. Kasza w 2009 r.
Plan opracowali J. Gubała i A. Kasza.

Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona Nie
Literatura
Jaskinie Regionu Świętokrzyskiego 1996 (dokumentacja, plan).
Materialy archiwalne
Autorzy opracowania Andrzej Kasza
Redakcja Jerzy Grodzicki
Stan na rok 2013
Grafika, zdjęcia Podgląd grafiki plan
Nazwa: Autor: Data wprowadzenia:
Zdjęcie