Na wschodniej granicy miasta Krzeszowice, osiedle Żbik, Dolina za Żbikiem. Mniej więcej w połowie długości doliny, niecałe 100 metrów na północ od gospodarstwa przy ulicy Skalnej nr 9 znajduje się brama skalna (pomnik przyrody). Pochodzi od niej druga nazwa Dolina za Skałami. W północnej ścianie bramy skalnej znajdują się, jeden nad drugim, trzy schroniska, a w każdym z nich urządzono kapliczkę. W najwyższym schronisku stoi figura Matki Boskiej, niżej znajduje się tablica pamiątkowa z okazji stulecia spotkań modlitewnych pod skałą, a we wnęce położonej najniżej składane są świeże kwiaty. Oprócz tego w ścianie pod okapem znajduje się wykuta tablica dziękczynna z 1905 roku.

Mniej więcej w połowie długości okapu znajduje się zagłębienie (rodzaj groty), z którego w głąb skały biegnie bardzo wąska i kręta szczelina, dostępna na długości około 3 m.

Skalna brama jest obiektem nie do końca kompletnym. O ile lewa (orograficznie) strona to wielka skała (tak jak być powinno) zbudowana z górnojurajskiego wapienia skalistego, to po prawej stronie zachowały się tylko, w dużej mierze zwietrzałe i przykryte warstwą gleby niewysokie skałki.

Opisywane schronisko, leżące w poziomie współczesnego koryta potoku, powstało przez erozyjne podcięcie przez potok wielkiej bryły wapienia skalistego. Działalność erozyjna potoku musiała trwać bardzo długo, bo okap w najwyższym miejscu osiąga ponad 6 m wysokości. Ściany pokrywają czarne, mineralne osady oraz zielone plamy glonów. Nie zaobserwowano form naciekowych, jednak skała w wielu miejscach jest silnie skorodowana tworząc gąbczastość krasową. Ponieważ dno schroniska znajduje się w poziomie potoku, namulisko jest piaszczyste z dużą ilością humusu. W czasie wyższych stanów wody namulisko pod okapem jest zalewane. Za załomem okapu, na zboczu od wschodniej strony, znajduje się ogromna ilość śmieci będąca pozostałością po spotkaniach modlitewnych i dekoracjach w kapliczkach

Schronisko znajduje się w całości pod wpływem zewnętrznych czynników atmosferycznych. Światło sięga prawie do końca, jedynie w głębi szczeliny jest ciemno.

Nie zaobserwowano przedstawicieli fauny.

Schronisko znane od „zawsze”, często odwiedzane.

Do tej pory nie było opisywane w literaturze. Pomiary wykonał w październiku 2014 r. A. Polonius.

Plan opracował A. Polonius.

 

Jaskinie Wyżyny Olkuskiej 2016 (plan i opis inwentarzowy).