Dane szczegółowe jaskini
| Nazwa | Szpara pod Rysami |
| Inne nazwy | |
| Nr inwentarzowy | T.M-24.01 |
| Region | Tatry |
| Współrzędne WGS84 | λ: 20°04′51,43″, φ: 49°10′53,77″ |
| Gmina | Bukowina Tatrzańska (gm. wiejska) |
| Powiat | tatrzański |
| Województwo | małopolskie |
| Właściciel terenu | Skarb Państwa | Tatrzański Park Narodowy |
| Podstawa ochrony | |
| Ekspozycja otworu | ku górze |
| Pozostałe otwory | |
| Wysokość bezwzględna [m n.p.m.] | 2047 |
| Wysokość względna [m] | 467 |
| Głębokość [m] | 7 |
| Przewyższenie [m] | 0 |
| Deniwelacja [m] | 7 |
|
Długość [m]
w tym szacowane [m]
|
16,50
|
| Rozciągłość horyzontalna [m] | |
| Położenie geograficzne | Tatry Wysokie, Dolina Rybiego Potoku, w płaskiej powierzchni szczytowej Buli pod Rysami. |
| Opis drogi dojścia do otworu |
Obiekt znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – dojście i zwiedzanie jest możliwe tylko po uzyskaniu zezwolenia Dyrekcji Parku. Ze schroniska nad Morskim Okiem idziemy czerwonym szlakiem na Rysy. Dochodzimy do płaskiej powierzchni szczytowej Buli pod Rysami, gdzie opuszczamy szlak i kierujemy się w stronę krawędzi Buli urywającej się w kierunku Czarnego Stawu pod Rysami. Otwór szczeliny znajduje się około 10 m od krawędzi. Dojście bez trudności, w zwiedzaniu może być przydatna lina.
|
| Opis jaskini |
Obiekt jest szczeliną otwartą ku górze, o zmiennym rozwarciu i zmiennej głębokości, rozwiniętą na kierunku E-W. Wschodnia część, szeroka na 0,8 m, osiąga głębokość 3,4 m. Ku zachodowi szczelina zwęża się do 0,3 m i osiąga maksymalną głębokość 7 m. W szczelinie na różnej wysokości zaklinowane są kamienie, które w jej zachodniej części tworzą fragmentaryczny strop. Szczelina powstała w granitoidach krystaliniku Tatr Wysokich wskutek grawitacyjnego rozsunięcia płaszczyzny uskokowej - na jej ścianach widoczne jest lustro tektoniczne wraz z rysami ślizgowymi. Ściany są lite, spąg tworzą ostrokrawędziste kamienie i bloki skalne, a w części zachodniej pomiędzy kamieniami występuje humus. Jest sucha, po opadach wilgotna. Światło dzienne występuje w całej szczelinie, tylko w jej zachodnim końcu jest rozproszone. W całym obiekcie występują porosty, mchy i glony. Obserwacji fauny nie prowadzono. |
| Historia badań |
|
| Historia eksploracji |
Szczelina mogła być znana od dawna z racji bliskiego położenia przy szlaku na Rysy. Nie znaleziono jednak śladów świadczących o jej zwiedzaniu. Została odszukana na podstawie informacji ustnej W. Cywińskiego. |
| Historia dokumentacji |
Dokumentacje jaskini sporządzili w dniu 28 września 2000 r. A. Gajewska i K. Recielski. Pomiary wykonano przy użyciu busoli Sisteco i taśmy parcianej. Zaktualizował K. Recielski (2009 r.). |
| Zniszczona, niedostępna lub nieodnaleziona | Nie |
| Literatura |
Jaskinie TPN 2002 (plan i przekrój, opis inwentarzowy).
|
| Materialy archiwalne |
|
| Autorzy opracowania | Krzysztof Recielski |
| Redakcja | Jerzy Grodzicki |
| Stan na rok | 2010 |
| Grafika, zdjęcia |
plan i przekrój
|
plan i przekrój